Fakt

Amir Xon kambag‘allarga un mahsuloti ichida yashirincha pul tarqatgani haqidagi voqea rostmi?

© Foto: www.hindustantimes.com

Ijtimoiy tarmoqlarda bir necha yildan buyon Bollivud yulduzi Amir Xon xayriya uchun noodatiy usulni tanlagani haqidagi hikoya tarqalib kelmoqda. Provereno nashri bu kabi da’volarning qanchalik haqiqatga mosligini tekshirdi.

Virusli postlarda aytilishicha, Amir Xon bepul 1 kilogramm un tarqatishini e’lon qilgan. Bu chaqiriqqa faqat chinakam muhtoj odamlar javob bergan, qolganlar esa bunday kamtarona sovg‘a uchun vaqt sarflashni lozim topmagan. Ammo keyinchalik ma’lum bo‘lishicha, har bir un qopchasiga 15 ming hind rupiyasi (ushbu tahlil yozilgan paytdagi kurs bo‘yicha taxminan 150 AQSh dollari) yashirilgan. Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari ta’kidlashicha, Xon shu yo‘l bilan ochko‘zlarni ajratib, haqiqatan yordamga muhtoj odamlarga ko‘maklashmoqchi bo‘lgan. Bu voqea haqidagi postlardan biri 2026-yil 14-iyul kuni VKontakte’da e’lon qilingan bo‘lib, 2,4 million marta ko‘rilgan. Shunga o‘xshash postlar Facebook, Instagram va X platformalarida ham tarqalgan.

Amir Xon — aktyor, rejissyor va prodyuser, Hindiston kino sanoatining eng mashhur vakillaridan biri. U shou-biznesdan tashqari xayriya ishlari bilan ham faol shug‘ullanadi. Masalan, rafiqasi bilan birgalikda Maxarashtra shtatida qurg‘oqchilikning oldini olish, suv resurslarini asrash va suv havzalarini boshqarishga ixtisoslashgan Paani Foundation tashkilotiga asos solgan. 2011-yilda Xon UNICEFning bolalar ovqatlanishi bo‘yicha milliy ezgu niyat elchisi etib tayinlangan, uch yil o‘tib esa UNICEFning Janubiy Osiyo bo‘yicha ezgu niyat elchisiga aylangan. Shu sababli muhtojlarga pul tarqatish haqidagi hikoya uning ommaviy obro‘siga mos kelgandek ko‘rinadi.

Mazkur voqea haqidagi ilk xabarlar 2020-yil bahorida Hindiston ijtimoiy tarmoqlarida tarqalgan. Internet foydalanuvchilari ikki qismdan iborat videoni ulashgan: ekraning bir tomonida noma’lum erkak anonim xayriyachi tarqatgan un qoplaridan odamlar pul topgani haqida hikoya qiladi, ikkinchi tomonida esa Amir Xonning surati aks etgan. Ikki yonma-yon tasvir tomoshabinda aynan aktyor un ichiga pul solgan degan taassurot uyg‘onadi. Biroq erkakning hikoyasida Amir Xonning nomi umuman tilga olinmaydi.

Hindistonning The Quint faktcheking loyihasi ushbu videoni yozgan erkakni topdi. Ma’lum bo‘lishicha, u videoni dastlab TikTok’ka joylagan va unda Amir Xonning surati bo‘lmagan. Blogerning aytishicha, u un ichidagi pul haqidagi voqeani matbuotdan bilgan.

«Bu voqea Surat shahrida sodir bo‘lgan, Sandesh gazetasi bu haqda 20-aprel kuni yozgan. Men bu ishni kim qilganini bilmayman. Hamma buni Amir Xon qilgan deyapti, lekin men bunga ishonmayman. Men hech qayerda Amir Xonning nomini tilga olmaganman», — degan u.

Darhaqiqat, Sandesh gazetasi 2020-yil 20-aprel kuni shunday maqola chop etgan, biroq unda ham aktyorning nomi tilga olinmagan. Keyinchalik gazeta ushbu maqolani o‘chirib tashlagan. The Quint’ga bergan izohida nashr jurnalisti bunday noodatiy xayriya aksiyasi haqidagi ma’lumotni tasdiqlashning imkoni bo‘lmaganini aytgan:

«Surat shahrining Rander tumanida kimdir odamlarga noodatiy usulda 15 ming rupiydan tarqatgani haqida xabarlar paydo bo‘ldi. Biroq men u yerga borganimda, mahalliy aholi bunday voqea umuman bo‘lmaganini aytdi. Xayriyachining kimligi ham, pulni olganlar kim ekani ham noma’lum. Hatto umuman pul tarqatilganmi yoki yo‘qmi — bu ham tasdiqlanmadi».

2020-yil 3-may kuni Amir Xon ushbu voqeaga hech qanday aloqasi yo‘qligini shaxsan tasdiqladi. U o‘sha paytdagi Twitter (hozirgi X) sahifasida shunday yozgan:

«Do‘stlar, un qoplariga pulni men solmaganman. Demak, bu hikoya yoki butunlay to‘qima, yoki Robin Gud shaxsini oshkor qilishni istamayapti!»

Shunday qilib, noodatiy xayriya aksiyasi haqidagi postlar 2020-yil bahorida Hindistonning Surat shahridan tarqalgan tasdiqlanmagan xabarlarga asoslangan. Ularda xayriyachining kimligi noma’lum ekani aytilgan, jurnalistlar esa bunday aksiya umuman bo‘lib o‘tganini ham tasdiqlay olmagan. Amir Xon esa un qoplari ichiga pul joylashtirib tarqatganini qat’iyan rad etgan.

 

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Har oy eng muhim faktcheklar va feyklar haqida bitta qisqa xat. Spam yo‘q — obunani istalgan vaqtda bekor qilishingiz mumkin.

Xat tili:

Mavzuga oid

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Oyning eng muhim tekshiruvlari — har oy pochtangizda.