Factchecking

Maykl Jekson «O‘rgimchak odam» rolini o‘ynash uchun Marvel’ni sotib olmoqchi bo‘lganmi?

Maykl Jekson kim bo‘lmagan deysiz: xonanda, raqqos, qo‘shiq muallifi, musiqa prodyuseri, xoreograf. Ammo internetdagi ayrim nashrlarga ishonilsa, u o‘z faoliyati ro‘yxatiga yana “Marvel superqahramoni” degan bandni ham qo‘shmoqchi bo‘lgan.

Turli saytlar va ijtimoiy tarmoqlarda tez-tez shunday iddaoga duch kelish mumkin: “1990-yillarda Maykl Jekson Marvel kompaniyasini faqatgina O‘rgimchak odam haqidagi filmni prodyuserlik qilish va unda bosh rolni o‘zi o‘ynash uchun sotib olishga uringan”. Masalan, VKontakte’da bunday mazmundagi postlar yillar davomida tarqalib, minglab layk to‘plagan. Jekson hayotiga oid kam tanilgan faktlar jamlangan ko‘plab ro‘yxatlarda ham uning O‘rgimchak odam rolini ijro etishni xohlagani tilga olinadi. O‘nlab yillar davomida bu voqea turli tafsilotlar bilan boyib borgan.

1990-yillarda Marvel Entertainment Group og‘ir moliyaviy ahvolni boshdan kechirayotgan edi. Kompaniya katta zarar ko‘rayotgan va to‘liq bankrotlikdan qutulish uchun o‘n yillik oxirida o‘yinchoqlar ishlab chiqaruvchi Toy Biz firmasi bilan birlashishga majbur bo‘lgan. Mish-mishlarga ko‘ra, aynan shu davrda Maykl Jekson ko‘plab mashhur superqahramonlar yaratilishiga mas’ul bo‘lgan kompaniyani sotib olishni rejalashtirgan. Ular orasida Xalk, Temir odam, Fantastik to‘rtlik, Iks odamlar va, albatta, O‘rgimchak odam bor edi.

Jekson Marvel’ni sotib olishni xohlaganini komiks sanoatining eng mashhur arboblaridan biri bo‘lgan Sten Li bir necha bor tasdiqlagan. Li nafaqat O‘rgimchak odam, ya’ni Piter Parker obrazining hammuallifi, balki uzoq yillar davomida Marvel Comics’ning bosh muharriri va noshiri bo‘lgan. Bundan tashqari, Li Jekson ushbu yirik kelishuvda uning yordami va qo‘llab-quvvatlashiga erishishga harakat qilganini ham aytgan.

Marvel’ni sotib olishga bo‘lgan urinish haqidagi eng batafsil hikoya The Comics Journal jurnalining 2005-yilda chiqqan 270-sonida berilgan. Tafsilotlarga chuqur kirmasak, 1998-yilda Li va uning sherigi Piter F. Pol keyinchalik firibgarlik uchun qamoqqa tushgan, Stan Lee Media (SLM) kompaniyasini tashkil etgan. Pol Marvel’ni sotib olish g‘oyasi bilan juda band bo‘lgan va bu xarid uchun ehtimoliy hamkor sifatida Maykl Jekson ko‘rilgan. U bir kuni SLM ofisiga kelib, bitim tafsilotlarini muhokama qilgan. Uchrashuvda avval Marvel’da muharrir bo‘lib ishlagan, o‘sha paytda esa SLM’da faoliyat yuritgan Jim Salikrup ham qatnashgan. Salikrupning so‘zlariga ko‘ra, Jekson Li’dan shunday deb so‘ragan: “Agar men Marvel’ni sotib olsam, uni boshqarishda menga yordam berasizmi?” Li esa “Albatta” deb javob bergan. Ammo bitim yakunlanmagan, chunki tomonlar savdo shartlari bo‘yicha kelisha olmagan. Aytishlaricha, Marvel’ning bahosi ataylab 1 milliard dollargacha ko‘tarilgan.

EC u A4z Uw AAff To

Marvel’ni sotib olish amalga oshmaganiga fanatlar va jurnalistlar deyarli yakdil bo‘lsa-da, Jeksonning superqahramon rollariga bo‘lgan da’volari borasida vaziyat murakkabroq. Turli manbalarga ko‘ra, u mashhur komiks qahramonlarining ikki rolini ijro etishga harakat qilgan.

2011-yilda Amerika Prodyuserlar gildiyasining yillik konferensiyasida “Iks odamlar” kinofranshizasining bir nechta filmlarini prodyuserlik qilgan Ralf Uinters o‘tgan kastinglarda qiziqarli tafsilotlar borligini aytib o‘tgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Maykl Jekson professor Iks nomi bilan tanilgan Charlz Ksavye roliga ilgari surilgan. 2017-yilda esa “Iks odamlar”ning dastlabki ikki filmi ssenariynavislaridan biri Devid Xeyter Jekson haqiqatan ham professor rolini o‘ynashni istaganini tasdiqlagan. Unga ko‘ra, Jeksonning opasi Janet Jekson ham Grom, ya’ni Shtorm rolini olishi mumkin edi. Yakunda esa professor Ksavye rolini britaniyalik aktyor Patrik Styuart ijro etdi.

2012-yilda Moviefone nashrida Sten Li bilan intervyu e’lon qilindi. Unda Jeksonning Marvel’ni sotib olish istagi va Li yaratgan qahramonlarni, jumladan professor Iks hamda O‘rgimchak odamni ekranda jonlantirishga bo‘lgan urinishlari muhokama qilindi. Quyida suhbatdan parcha keltiriladi.

  • Moviefone: O‘tgan yozda prodyuserlar gildiyasi konferensiyasida bo‘lishi mumkin bo‘lgan eng qiziq kasting qarori haqida eshitdim. “Iks odamlar” prodyuserlari Maykl Jekson professor Iks roliga o‘z nomzodini ilgari surganini aytishdi.
  • Sten Li: Men Maykl Jekson professor Iksni o‘ynamoqchi bo‘lganidan bexabar edim. Men Maykl Jeksonni tanirdim. U bilan bo‘lgan suhbatlarimizdan kelib chiqib, u O‘rgimchak odamni o‘ynamoqchi bo‘lgandek tuyulardi. Uni aynan shu qahramon qiziqtirgan. U hech qachon “Iks odamlar” haqida men bilan gaplashmagan.
  • Moviefone: Sizningcha, u O‘rgimchak odam rolini uddalay olarmidi?
  • Sten Li: Menimcha, u buni yaxshi bajargan bo‘lardi. Juda yaxshi. Lekin shuni aytishim kerakki, Tobi Maguayr ham a’lo darajada ijro etdi.
  • Moviefone: Maykl Jekson 1990-yillarda Stan Lee Media bilan ishlagani va Marvel’ni sotib olishga harakat qilgani meni juda hayratga soladi.
  • Sten Li: Ha, u buni xohlardi. U O‘rgimchak odamni o‘ynashning yagona yo‘li shu deb o‘ylagan. (Kuladi.)
  • Moviefone: Agar o‘sha bitim amalga oshganda, kompaniya qanday bo‘lardi deb o‘ylaysiz?
  • Sten Li: Qanchalik o‘zgacha bo‘lishini tasavvur qila olmayman, lekin ehtimol u qadar muvaffaqiyatli bo‘lmasdi. Maykl kuchli biznesmen emas edi.

Ushbu intervyudan kelib chiqib aytish mumkinki, Jekson Marvel’ni O‘rgimchak odam rolini ijro etish uchungina sotib olmoqchi bo‘lgani Li’ning shaxsiy taxmini bo‘lgan. Bu mavzu Li tomonidan boshqa safar ham tilga olingan.

2009-yilda, Jekson vafotidan bir oy o‘tib, San-Diyegodagi Comic-Con festivalida Li shunday degan: “Men Nerverlenddagi uyiga borganman. U O‘rgimchak odamni suratga olishni xohlardi. Prodyuserlik qilmoqchimi yoki o‘zi rol ijro etmoqchimi, bunisini aniq eslay olmayman. Bizning suhbatlarimiz buncha uzoqqa bormagan”. Undan Jekson bosh rolni o‘ynamoqchi bo‘lganmi, deb so‘rashganda, Li shunday javob bergan: “Menimcha, ha. U men unga bu imkoniyatni beradigan odamman, deb o‘ylagan. Men esa buni qila olmasligimni aytgandim”. Li qo‘shimcha qilgan: “Buning uchun u Marvel rahbariyatiga murojaat qilishi kerak edi. Oxir-oqibat do‘stlashib ketdik, u juda yaxshi inson edi”.

Associated Press’ning YouTube kanalida ham Li xuddi shu voqeani deyarli shunday hikoya qilgan video bor: “Men Maykl Jekson bilan bir necha bor uchrashganman. Birinchi marta u meni chaqirib, suhbatlashmoqchi ekanini aytdi. U O‘rgimchak odam bo‘lishni, O‘rgimchak odam huquqlarini sotib olishni istardi. Menimcha, u Piter Parker rolini o‘ynashni xohlagan. U buni hech qachon ochiq aytmagan, lekin men shunday tushungandim. Men kompaniya huquqlarni sotmasligini aytgach, u butun Marvel’ni sotib olishni xohladi. U ‘Men Marvel’ni sotib olaman’, dedi. Keyin nima bo‘lganini bilmayman. Albatta, u Marvel’ni sotib olmadi, ammo juda xohlagan”.

2020-yilda Li’ning so‘zlarini qisman Maykl Jeksonning jiyani Tay Jekson ham tasdiqlagan. Popcorned Planet YouTube kanalidagi suhbatda undan amakisi haqiqatan ham O‘rgimchak odam huquqlarini yoki butun kompaniyani sotib olishni xohlaganmi, deb so‘rashgan. “Gap butun Marvel haqida edi, buni eslayman”, degan Tay. “Biz birodarlarim bilan Marvel’ni sotib olish haqida gaplashganimizni eslayman. U buni Sten Li bilan birga qilishni istardi, ular bu masalani bir necha bor muhokama qilishgan. Afsuski, hech narsa chiqmadi. Nega ruxsat berishmagani aniq emas, lekin ular bu xaridga jiddiy qiziqqan”.

Taydan Maykl Marvel’ni faqat O‘rgimchak odam filmi uchun sotib olmoqchi bo‘lganmi, deb aniqlashtirilganda, u bu faqat bitta qahramon bilan cheklanmaganini aytgan: “O‘rgimchak odamdan tashqari, u umuman Marvel’ning katta muxlisi edi. U barcha qahramonlarni bilardi. Shuning uchun gap faqat O‘rgimchak odamda emas edi. Ammo ha, u ehtimol O‘rgimchak odam bo‘lishni xohlagan”.

Xulosa qilib aytganda, bir nechta ishonchli manbalar so‘zlariga ko‘ra, Maykl Jekson chindan ham Marvel kompaniyasini sotib olishga uringan. Biroq na Sten Li, na Jeksonning jiyani Mayklning O‘rgimchak odam rolini aniq va ochiq tarzda xohlaganini eslay olgan. Shu sababli, bu hikoya ehtimol abadiy afsona bo‘lib qoladi.

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Har oy eng muhim faktcheklar va feyklar haqida bitta qisqa xat. Spam yo‘q — obunani istalgan vaqtda bekor qilishingiz mumkin.

Xat tili:

Mavzuga oid

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Oyning eng muhim tekshiruvlari — har oy pochtangizda.