9/11: Terakt haqidagi feyk nazariyalar
2001-yil 11-sentyabrdagi terakt haqidagi feyk nazariyalar jamiyatda bahs-munozara va kelishmovchiliklarni keltirib chiqarishda davom etmoqda. Barcha ishonchli dalillar va rasmiy tekshiruvlarga qaramay, baʼzi odamlar 11-sentyabr voqealari AQSh hukumati yoki boshqa kuchlar tomonidan uyushtirilgan yoki hatto uydirilgan, degan fikrda. Bu nazariyalar, garchi koʻpchilik tomonidan rad etilgan boʻlsa-da, oʻz ishonuvchilariga ega va jamoatchilik fikriga taʼsir qilishda davom etmoqda.
11-sentyabr haqidagi eng keng tarqalgan feyk nazariyalardan biri shundaki, Jahon Savdo Markazi minoralaridagi portlashlar yoʻlovchi samolyotlari tomonidan emas, balki binolar ichidagi boshqarilgan portlashlar tufayli sodir boʻlgan. Bu nazariya tarafdorlari tutun bulutlaridagi turli anomaliyalar, qurilish konstruksiyalarining qulashi va ularning fikricha, hodisalarning rasmiy versiyasiga toʻgʻri kelmaydigan boshqa faktlarga ishora qiladilar.
Yana bir keng tarqalgan feyk nazariya shundan iboratki, hujumlarda ishtirok etgan samolyotlar aslida oʻgʻirlab ketilgan ekipaj yoʻlovchi laynerlari emas, balki dron yoki boshqa texnik vositalar yordamida boshqarilgan. Bu nazariya tarafdorlari video va foto dalillarning yoʻqligi, shuningdek, hujumlarda yoʻlovchi samolyotlari qoʻllangani haqida aniq dalillar yoʻqligiga ishora qiladi.
11-sentyabr haqidagi yana baʼzi feyk nazariyalar AQSh hukumati xatti-harakatlarida ayblovlarni oʻz ichiga oladi, masalan, terrorchilik hujumiga maʼlum siyosiy yoki geosiyosiy maqsadlarga erishish uchun ataylab ruxsat berilgan yoki hatto uyushtirilgan. Bu nazariya tarafdorlari hukumatga bunday hodisadan kelib chiqishi mumkin boʻlgan turli manfaatlarga ishora qiladilar.
Biroq, 11-sentyabr haqidagi barcha bu feyk nazariyalar obyektiv faktlar va dalillar bilan tasdiqlanmaydi. AQSh hukumati va mustaqil ekspertlar tomonidan olib borilgan rasmiy tekshiruvlar 11-sentyabrdagi teraktlar Al-Qoida tomonidan terrorchilar ishtirokida uyushtirilgan va amalga oshirilgan degan nazariyani tasdiqlaydi.
Shunga qaramay, 11-sentyabr haqidagi feyk nazariyalar zamonaviy axborot makonida yashash va rivojlanishda davom etmoqda. Ularning tarafdorlari ijtimoiy tarmoqlar, veb-saytlar va boshqa media platformalar orqali oʻz eʼtiqodlarini faol ravishda tarqatib, davlat organlari va muassasalariga ishonchsizlik muhitini yaratib, aholining ishonchini susaytirmoqda.
“2001-yil 11-sentyabrdagi terrorchilik hujumi” Amerika Qoʻshma Shtatlari tarixidagi eng halokatli voqealardan biri boʻldi. Ushbu fojiali hujumda toʻrtta yoʻlovchi samolyoti “Al-Qoida” ekstremistik guruhi terrorchilari tomonidan olib qochildi. Samolyotlardan ikkitasi Nyu-Yorkdagi Jahon savdo markazi minoralariga qulagan, uchinchisi Vashingtondagi Pentagon binosiga urilgan. Vashington tomon ketayotgani taxmin qilingan toʻrtinchi samolyot esa yoʻlovchilar samolyotni oʻgʻirlaganlar bilan kurashganidan soʻng Pensilvaniyadagi dalaga qulagan.
Hujumlar natijasida uch mingdan ortiq oʻlim va koʻplab jarohatlar, shuningdek, ulkan vayronagarchilik va milliardlab dollarlik mulk yoʻqotildi. Bu voqea nafaqat AQShda, balki butun dunyoda chuqur shok va motamga sabab boʻldi.
Keyingi tekshiruvlar hujumlar ortida Usama bin Ladin boshchiligidagi “Al-Qoida” terror tashkiloti turganini aniqladi. 2001-yil 11-sentyabr terrorizmga qarshi kurash va xalqaro xavfsizlik tarixida burilish davri boʻldi. Qoʻshma Shtatlar va boshqa davlatlar kelajakda shunga oʻxshash teraktlarning oldini olish uchun xavfsizlik choralarini kuchaytirish boʻyicha bir qator choralar koʻrdi.
