Mediasavodxonlik

Dezinformatsiya — sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi

Badia Fiesolana, Florensiya
© sailko / Wikimedia Commons, CC BY 2.5

Yevropa raqamli media observatoriyasi (EDMO) 16-sentabr kuni «Biz qanday birga fikrlaymiz? Dezinformatsiya psixologiyasidan keyin: tafakkur va ijtimoiy dinamikaning yangi davri» mavzusida onlayn trening o‘tkazdi. Unda dezinformatsiyaga alohida odamlarning soddaligi sifatida emas, balki guruh o‘ziga xosligi va ijtimoiy munosabatlar bilan bog‘liq jarayon sifatida qarash taklif qilindi.

Tsyurix universiteti tadqiqotchisi Sasha Altay o‘z ishlari natijalarini keltirdi. 56 ta tadqiqot sharhiga ko‘ra, odamlarning yolg‘on xabarlarga duch kelishi va ularni tarqatishi taxmin qilinganidan ancha kam va juda jamlangan: yolg‘on ma’lumot tarqatish faolligining taxminan 70 foizi odamlarning bor-yo‘g‘i 1 foiziga to‘g‘ri keladi. 40 mamlakatdagi 200 ming ishtirokchini qamragan meta-tahlil esa odamlar odatda haqiqiy va yolg‘on xabarni yaxshi farqlashini, hatto biroz ortiqcha shubhaga moyil ekanini ko‘rsatgan. Altayning fikricha, yolg‘on ma’lumot ishonchsizlik va qutblashuvning sababi emas, alomatidir.

Shvetsiya Psixologik mudofaa agentligi vakili Per Enerud bir fuqaroning yettita shubhali X akkaunti haqidagi xabari 1000 dan ortiq akkauntdan iborat tarmoqni fosh etishga olib kelganini so‘zlab berdi. Bu tarmoq Yevropa Ittifoqining Raqamli xizmatlar to‘g‘risidagi qonuni (DSA) asosida yopilgan va keyinchalik Janubi-Sharqiy Osiyodagi tijoriy operatorga tegishli ekani aniqlangan.

Belgiyalik tadqiqotchi Tom Van Dale sun’iy intellekt suhbatdoshlari haqida gapirdi: Belgiyadagi talabalar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovda qariyb 40 foiz ishtirokchi ruhiy yordam uchun chatbotlarga murojaat qilgani ma’lum bo‘lgan. U chatbotlarga ortiqcha ishonch paydo bo‘lishining uch sababini ko‘rsatdi: ularni insonga o‘xshatish, «hamdardlik»ka taqlid qilish va foydalanuvchiga e’tiroz bildirmasdan ma’qullash.

Manba: EDMO (16-sentabr)

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Har oy eng muhim faktcheklar va feyklar haqida bitta qisqa xat. Spam yo‘q — obunani istalgan vaqtda bekor qilishingiz mumkin.

Xat tili:

Mavzuga oid

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Oyning eng muhim tekshiruvlari — har oy pochtangizda.