Yangiliklar

Yevropa parlamenti saylovlarda sun’iy intellekt ta’sirini nazorat qilishga chaqirdi

Yevropa parlamenti majlislar zali, Strasburg
© Diliff / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Yevropa parlamenti 12-noyabr kuni sun’iy intellektning (SI) saylovlar va demokratik jarayonlarga ta’sirini parlament nazoratiga olishga chaqiruvchi rezolyutsiyani 405 ta ovoz bilan qabul qildi, 133 deputat qarshi chiqdi, 60 nafari betaraf qoldi. Bu haqda The Brussels Times, EuropaWire va GRC Report xabar bergan. Bundan ikki kun oldin Yevropa Komissiyasi ham yirik platformalar uchun saylovlardagi SI xavflariga oid yo‘riqnoma loyihasini muhokamaga qo‘ygan.

Rezolyutsiyada nima deyilgan?

Deputatlar SI siyosiy kommunikatsiya, saylov jarayonlari va jamoatchilik muhokamasiga tobora ko‘proq ta’sir qilayotganini qayd etib, uning xavf va imkoniyatlarini muntazam baholashga hamda Yevropa saylov qonunchiligini isloh qilishga chaqirdi. Ular Yevropa Ittifoqining Asosiy huquqlar xartiyasiga yangi huquqlar — shaxs va uning qiyofasini himoya qilish hamda «algoritmik shaffoflik»ni qo‘shishni taklif qildi.

Rezolyutsiyada SI siyosiy mas’uliyatni inson zimmasidan olib tashlamasligi va to‘liq avtomatlashtirilgan siyosiy qarorlarga yo‘l qo‘yilmasligi ta’kidlangan. Shuningdek, parlament qoshida qo‘shimcha xarajat talab qilmaydigan «SI observatoriyasi» tuzish taklif etilgan.

Bu qonunmi?

Yo‘q. Rezolyutsiya majburiy kuchga ega emas: saylov qonunchiligi va asosiy huquqlarga o‘zgartirish kiritish uchun alohida qonunchilik jarayoni talab etiladi. Hujjat qanday aniq o‘zgarishlar kiritilishi kerakligini ham ko‘rsatmagan.

Platformalar uchun yangi talablar

Yevropa Komissiyasi 10-noyabr kuni yirik onlayn platformalar uchun yo‘riqnoma loyihasini 23-noyabrgacha jamoatchilik muhokamasiga qo‘ydi. Unda xorijiy axborot manipulyatsiyasini tez aniqlash, tavsiya algoritmlarini saylovdan oldin manipulyatsiyaga tekshirish va dipfeyklarni aniq belgilash taklif qilingan — belgi kontent ulashilganda ham saqlanib qolishi kerak.

Faktcheklar uchun bu muhim signal: Yevropa saylovlarida SI yaratgan soxta kontent eng katta xavflardan biri sifatida ko‘rilmoqda.

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Har oy eng muhim faktcheklar va feyklar haqida bitta qisqa xat. Spam yo‘q — obunani istalgan vaqtda bekor qilishingiz mumkin.

Xat tili:

Mavzuga oid

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Oyning eng muhim tekshiruvlari — har oy pochtangizda.