Axborot xavfsizligi

O‘zbekistonda 9 oyda 69 mingdan ortiq kiberjinoyat sodir etildi: firibgarlar qanday usullardan foydalanmoqda?

Qo‘ldagi smartfon
© Dennis Cortés / Wikimedia Commons, CC0

Ichki ishlar vazirligi kiberjinoyatchilikka qarshi kurashish boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari Jahongir Sadullayev 9-oktabr kuni matbuot anjumanida 2026-yilning dastlabki 9 oyi yakunlarini e’lon qildi.

Uning ma’lumotiga ko‘ra, shu davrda O‘zbekistonda 69 mingdan ortiq kiberjinoyat sodir etilgan. Fuqarolarga yetkazilgan umumiy zarar 1 trillion so‘mdan oshgan, shundan 210 milliard so‘m — zararning taxminan beshdan bir qismi jabrlanuvchilarga qaytarilgan.

Firibgarlar eng ko‘p qo‘llayotgan usullar:

  • Fishing va soxta havolalar — «davlat kompensatsiyasi», arzon mahsulotlar yoki sovrinli o‘yinlar niqobi ostida.
  • «Bank xavfsizlik xizmati» nomidan qo‘ng‘iroqlar — SMS-kod va shaxsiy ma’lumotlarni olish uchun.
  • Ijtimoiy tarmoqlardagi firibgarlik — Telegram, Instagram va boshqa platformalarda «onlayn investitsiya» va soxta treyding kanallari.

IIV tavsiyalari:

  • SMS-tasdiqlash kodini hech kimga aytmang — bank va davlat idorasi xodimlari uni so‘rashga haqli emas.
  • Rasmiy bo‘lmagan manbalardan ilova o‘rnatmang, ayniqsa telefon ekranini boshqarish huquqini so‘raydiganlarini.
  • Shubhali tranzaksiyani ko‘rsangiz, kartani darhol bank ilovasi orqali bloklang va 102 raqamiga qo‘ng‘iroq qiling.

Manba: Zamin.uz (9-oktabr)

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Har oy eng muhim faktcheklar va feyklar haqida bitta qisqa xat. Spam yo‘q — obunani istalgan vaqtda bekor qilishingiz mumkin.

Xat tili:

Mavzuga oid

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Oyning eng muhim tekshiruvlari — har oy pochtangizda.