Yangiliklar

X’ning joylashuv bo‘yicha yangi shaffoflik funksiyasi xavotirlarni keltirib chiqarmoqda

X (Twitter) platformasi 21–22-noyabr kunlari cheklangan tarzda yangi “Ushbu akkaunt haqida” funksiyasini ishga tushirdi. Ushbu funksiyada akkaunt qaysi davlatdan boshqarilayotgani va akkauntga qo‘shilgan sana “haqiqiylik” (Authenticity) doirasida ko‘rsatiladi.

Ushbu funksiya 21–22-noyabr kechasida olingan skrinshotlarda ko‘rindi, biroq bir necha soat ichida ko‘plab foydalanuvchilar uchun olib tashlandi yoki yashirildi. Bu holat funksiya ishga tushganidan ko‘p o‘tmay “yo‘qolib qolgani” haqidagi da’volarga sabab bo‘ldi.

Ushbu vosita allaqachon butun dunyo bo‘ylab bir nechta siyosiy inflyuenserlarning kutilmagan joylashuvini oshkor qilgani sababli bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi.

X’ning yangi funksiyasi texnik muammolarga duch keldi

Funksiya ilk bor 14-oktyabr kuni X’ning mahsulot bo‘yicha rahbari Nikita Bir tomonidan e’lon qilingan. Unda ijtimoiy tarmoq foydalanuvchi profillarida ko‘proq ma’lumotlarni, jumladan akkaunt yaratilgan sana, joylashuv, foydalanuvchi nomi necha marta o‘zgartirilgani va X xizmatidan foydalanish haqidagi ma’lumotlarni ko‘rsatishni sinovdan o‘tkazishi aytilgan.

Funksiya profillarda “Joined” (Qo‘shilgan) sanasi ostida paydo bo‘lib, ayrim foydalanuvchilar uchun masalan “Joylashuvi: Amerika Qo‘shma Shtatlari” kabi ma’lumotlarni ko‘rsatdi. X’da tarqalgan skrinshotlarga ko‘ra, bu o‘zgarishlar 2025-yil 21-noyabr kuni taxminan soat 23:00 da (Sharqiy vaqt) paydo bo‘lgan va juma tongida yo‘qolgan. Bu haqda Mashable xabar bergan.

Dastlab funksiya barcha akkauntlar uchun mavjud emas edi va agar joylashuv noto‘g‘ri bo‘lsa, foydalanuvchilarga mamlakat yoki hudud ma’lumotlarini o‘zgartirish imkonini berdi.

Haqiqiylikni tasdiqlash va soxta akkauntlarni aniqlash

Texnologik milliarder Ilon Mask 2022-yilda Twitter’ni sotib olganida platformadagi “botlar” muammosini hal qilishga va’da bergan edi. Faoliyatining dastlabki davrida u ko‘plab akkauntlarni o‘chirib tashlashga qaratilgan bir nechta katta tozalashlarni amalga oshirdi.

Biroq “Mask rahbarligidagi X: nafrat ko‘paygan va feyk faoliyat kamaymagan” nomli tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, Mask Twitter’ni sotib olganidan beri platformada soxta faoliyat darajasi hanuz yuqori bo‘lib qolmoqda.

Yangi funksiya auditoriyaga ko‘proq ma’lumot berib, akkaunt haqiqiy foydalanuvchimi, trollmi yoki bot ekanini aniqlashga yordam berish uchun mo‘ljallangan.

Akkauntlarga geografik kontekst berish orqali X mahsulot rahbarlari bu o‘zgarishni muvofiqlashtirilgan soxta faoliyat, xorijiy ta’sir operatsiyalari, o‘zini boshqalardek ko‘rsatish va sun’iy faollikni aniqlashga yordam beruvchi shaffoflik vositasi sifatida taqdim etdi.

DHS Isroildan kirilgan degan da’volarni rad etgach, X shaffofligi savol ostida qoldi

Dastlabki ishga tushirish vaqtida AQSh Ichki xavfsizlik departamenti (DHS) akkaunti qisqa muddatga Isroildan boshqarilayotgandek ko‘ringani haqida skrinshot va videolar tarqaldi. Bir necha daqiqadan so‘ng bu akkauntda funksiya yo‘qoldi va X hukumat akkauntlari endi joylashuvni oshkor qilishdan ozod etilganini e’lon qildi.

Shu bilan birga, X’ning mahsulot bo‘yicha rahbari Nikita Bir bu xabarlarni butunlay rad etib, funksiya hech qachon “kulrang belgi” (gray-check) ga ega akkauntlar uchun yoqilmaganini va DHS akkaunti faqat AQShdagi IP-manzillarni ko‘rsatganini aytdi.

DHS avvaliga Tramp hayratlangan ifoda bilan tasvirlangan mem-uslubidagi rasm bilan javob berdi, bu esa akkaunt joylashuvi bo‘yicha bahsni tasdiqlamadi ham, inkor etmadi ham.

Yakshanba kuni DHS rasmiy bayonot e’lon qilib, akkaunt har doim AQSh tomonidan boshqarilganini ma’lum qildi. Unda skrinshot va videolarni soxtalashtirish va o‘zgartirish oson ekani ta’kidlandi.

Bir foydalanuvchining “Nega funksiya ishga tushirilgach darhol o‘chirildi?” degan savoliga Nikita Bir shunday javob berdi: juda kam sonli eski akkauntlarda IP-manzillar vaqt o‘tishi bilan o‘zgargani sabab akkaunt yaratilgan mamlakat noto‘g‘ri ko‘rsatilgan. “Dizinformatsiya tarqatishni bas qiling”, deya qo‘shimcha qildi u.

Bu holat yangi funksiyaning aniqligi, barqarorligi va shaffofligiga oid savollarni yuzaga keltirdi.

X’ning joylashuv funksiyasi va aniqlik bo‘yicha shikoyatlar

Ayrim foydalanuvchilar “Ushbu akkaunt haqida” bo‘limida noto‘g‘ri ma’lumotlar ko‘rsatilganidan shikoyat qildi. Ba’zi hollarda shikoyatlar sababli funksiya vaqtincha o‘chirib qo‘yilgan.

Masalan, Kanadada yashovchi “Canadian Beaver” nomli foydalanuvchi uning mamlakati noto‘g‘ri tarzda AQSh sifatida ko‘rsatilganini aytdi. Bir bunga “Buni hozir tuzatamiz” deb javob berdi va ehtimol Starlink bunga sabab bo‘lganini qo‘shimcha qildi.

Shuningdek, agar foydalanuvchi mamlakat yoki hudud ustiga bossa, akkaunt VPN kabi proksi orqali ulangan bo‘lsa, joylashuv noto‘g‘ri ko‘rinishi mumkinligi haqida ogohlantiruvchi izoh paydo bo‘ladi. Ba’zi internet-provayderlar foydalanuvchi aralashuvisiz avtomatik ravishda proksilardan foydalanishi mumkin.

X’dagi yangilanish MAGA akkauntlari haqida kutilmagan joylashuvlarni ochib berdi

Funksiya ishga tushishi bilan X’da virusli postlar ko‘payib, o‘zini chinakam amerikalik sifatida ko‘rsatadigan, MAGA brendi ostidagi yuqori faollikka ega ko‘plab akkauntlar aslida Bangladesh, Tailand, Nigeriya va Sharqiy Yevropada joylashgani ma’lum bo‘ldi.

“Make America Great Again” (Amerikani yana buyuk qilaylik) — AQSh siyosiy shiori bo‘lib, u 2016, 2020 va 2024-yillardagi prezidentlik kampaniyalari chog‘ida Donald Tramp tomonidan ommalashtirilgan.

O‘zini Vashington, Kolumbiya okrugi deb ko‘rsatadigan “ULTRAMAGA 🇺🇸 TRUMP🇺🇸2028” akkaunti joylashuv sifatida Afrika deb qayd etilgan.

Hozirda o‘chirib tashlangan, Trampdan ilhomlangan “Trump Is My President” foydalanuvchi nomiga ega yana bir akkaunt Makedoniyada joylashgani ko‘rsatilgan.

NBC xabariga ko‘ra, foydalanuvchi nomi @American bo‘lgan, profili AQSh bayrog‘i fonidagi burgut tasviri bilan bezatilgan akkaunt Janubiy Osiyoda joylashgandek ko‘rinadi.

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Har oy eng muhim faktcheklar va feyklar haqida bitta qisqa xat. Spam yo‘q — obunani istalgan vaqtda bekor qilishingiz mumkin.

Xat tili:

Mavzuga oid

Oylik dayjestga obuna bo‘ling

Oyning eng muhim tekshiruvlari — har oy pochtangizda.