Guvohlarning xabarlari orqali feykni aniqlash
Guvohlarning maʼlumotlarini tekshirish koʻpincha qiyin yoki imkonsiz, ammo istisnolar mavjud.
Guvohlarning guvohliklarini tinglang — ularning nutqida jurnalistlar sizga yetkazmoqchi boʻlgan tezislarning biron bir tasdigʻi bormi yoki ular ommaviy axborot vositalari oʻz maqsadlari uchun foydalanadigan umumiy narsalar haqida gapiryaptimi?
Masalan, Rossiyaning NTV telekanalining hikoyasiga koʻra, mahalliy ishbilarmon tomonidan qirgʻoqni muhofaza qilish uchun hadya qilgan Odessa militsionerlari tomonidan uyushtirilgan Video Azimut 46 yaxtasi aslida ijara yaxtasi ekanligini va yolgʻon hikoya yaratish uchun telekanal xodimlari tomonidan ijaraga olinganligini aniqlangan. NTV telekanali xodimlari Donetsk aviatsiya instruktori boʻlgan yana bir tadbirkor militsiyaga samolyot sovgʻa qilgani haqida ham aytishadi. Shu bilan birga, keyinchalik maʼlum boʻlishicha, oʻqituvchi jurnalistlarning samolyotlar va parashyutda sakrash haqidagi umumiy savollarigagina javob bergan va hech kimga hech narsa sovgʻa qilmagan. Keyinchalik, u hatto bu haqda video xabar ham tarqatdi.
Soʻzlarni aylantirishning yana bir ana shunday misoli — “Russia Today” telekanalining Ukrainaning yangi hukumati antisemitizmi tufayli yahudiylarning Kiyevdan qochib ketganligi haqidagi reportajidir. Kanal xodimlari, hatto janob Misha Kapustinning narsalarini qanday yigʻayotganini va yaqinlashib kelayotgan xavfdan qochib qutulish kerakligini aytganlarini ham namoyish etishdi. Ammo uning soʻzlariga quloq solsangiz, negadir uning aynan nimadan xavfsirashini bilolmaysiz. Va agar siz Kapustin haqida maʼlumot qidirsangiz, u Kiyevning emas, balki Simferopol ibodatxonasining ravvini ekanligini va u ilgari Ukraina va Qrimni Rossiyadan himoya qilish toʻgʻrisida ommaviy murojaat qilgan va endi u Qrimdan yangi Rossiya hukumatidan qochayotganini bilib olasiz.
Guvohning oʻziga ham eʼtibor bering — uni ilgari koʻrganmisiz? Balki u bir qarasangiz Odessada boshqa safar esa Donbassning mahalliy aholisi boʻlib intervyu beradigan mashhur “gastrolchi ijrochisi” Mariya Tsipkodir.
