{"id":8732,"date":"2026-09-16T20:00:00","date_gmt":"2026-09-16T15:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732"},"modified":"2026-11-22T16:02:50","modified_gmt":"2026-11-22T11:02:50","slug":"dezinformatsiya-sabab-emas-alomat-edmo-treningida-tadqiqotchilar-qanday-xulosalarni-aytdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732","title":{"rendered":"Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi"},"content":{"rendered":"<p>Yevropa raqamli media observatoriyasi (EDMO) 16-sentabr kuni \u00abBiz qanday birga fikrlaymiz? Dezinformatsiya psixologiyasidan keyin: tafakkur va ijtimoiy dinamikaning yangi davri\u00bb mavzusida onlayn trening o\u2018tkazdi. Unda dezinformatsiyaga alohida odamlarning soddaligi sifatida emas, balki guruh o\u2018ziga xosligi va ijtimoiy munosabatlar bilan bog\u2018liq jarayon sifatida qarash taklif qilindi.<\/p>\n<p>Tsyurix universiteti tadqiqotchisi Sasha Altay o\u2018z ishlari natijalarini keltirdi. 56 ta tadqiqot sharhiga ko\u2018ra, odamlarning yolg\u2018on xabarlarga duch kelishi va ularni tarqatishi taxmin qilinganidan ancha kam va juda jamlangan: yolg\u2018on ma\u2019lumot tarqatish faolligining taxminan 70 foizi odamlarning bor-yo\u2018g\u2018i 1 foiziga to\u2018g\u2018ri keladi. 40 mamlakatdagi 200 ming ishtirokchini qamragan meta-tahlil esa odamlar odatda haqiqiy va yolg\u2018on xabarni yaxshi farqlashini, hatto biroz ortiqcha shubhaga moyil ekanini ko\u2018rsatgan. Altayning fikricha, yolg\u2018on ma\u2019lumot ishonchsizlik va qutblashuvning sababi emas, alomatidir.<\/p>\n<p>Shvetsiya Psixologik mudofaa agentligi vakili Per Enerud bir fuqaroning yettita shubhali X akkaunti haqidagi xabari 1000 dan ortiq akkauntdan iborat tarmoqni fosh etishga olib kelganini so\u2018zlab berdi. Bu tarmoq Yevropa Ittifoqining Raqamli xizmatlar to\u2018g\u2018risidagi qonuni (DSA) asosida yopilgan va keyinchalik Janubi-Sharqiy Osiyodagi tijoriy operatorga tegishli ekani aniqlangan.<\/p>\n<p>Belgiyalik tadqiqotchi Tom Van Dale sun\u2019iy intellekt suhbatdoshlari haqida gapirdi: Belgiyadagi talabalar o\u2018rtasida o\u2018tkazilgan so\u2018rovda qariyb 40 foiz ishtirokchi ruhiy yordam uchun chatbotlarga murojaat qilgani ma\u2019lum bo\u2018lgan. U chatbotlarga ortiqcha ishonch paydo bo\u2018lishining uch sababini ko\u2018rsatdi: ularni insonga o\u2018xshatish, \u00abhamdardlik\u00bbka taqlid qilish va foydalanuvchiga e\u2019tiroz bildirmasdan ma\u2019qullash.<\/p>\n<p><strong>Manba:<\/strong> <a href=\"https:\/\/edmo.eu\/training\/edmo-training-on-how-do-we-think-together-beyond-the-psychology-of-disinformation-the-new-era-of-cognition-and-social-dynamics\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">EDMO<\/a> (16-sentabr)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yevropa raqamli media observatoriyasi (EDMO) 16-sentabr kuni \u00abBiz qanday birga fikrlaymiz? Dezinformatsiya psixologiyasidan keyin: tafakkur va ijtimoiy dinamikaning yangi davri\u00bb mavzusida onlayn trening o\u2018tkazdi. Unda dezinformatsiyaga alohida odamlarning\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9020,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-8732","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mediasavodxonlik"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi - Factcheck.uz<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"uz_UZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi - Factcheck.uz\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yevropa raqamli media observatoriyasi (EDMO) 16-sentabr kuni \u00abBiz qanday birga fikrlaymiz? Dezinformatsiya psixologiyasidan keyin: tafakkur va ijtimoiy dinamikaning yangi davri\u00bb mavzusida onlayn trening o\u2018tkazdi. Unda dezinformatsiyaga alohida odamlarning\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Factcheck.uz\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-16T15:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-22T11:02:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/the-badia-fiesolana-5863461506.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1275\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"ikhtiyorrakhman\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@FactcheckUz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@FactcheckUz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"ikhtiyorrakhman\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 daqiqa\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732\"},\"author\":{\"name\":\"ikhtiyorrakhman\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a\"},\"headline\":\"Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi\",\"datePublished\":\"2026-09-16T15:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-22T11:02:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732\"},\"wordCount\":251,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/badia-fiesolana-00-view-panorama.jpg\",\"articleSection\":[\"Mediasavodxonlik\"],\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732\",\"name\":\"Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi - Factcheck.uz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/badia-fiesolana-00-view-panorama.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-16T15:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-22T11:02:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/badia-fiesolana-00-view-panorama.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/badia-fiesolana-00-view-panorama.jpg\",\"width\":1280,\"height\":960,\"caption\":\"\u00a9 sailko \\\/ Wikimedia Commons, CC BY 2.5\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8732#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\",\"name\":\"Factcheck.uz\",\"description\":\"Har bir faktda xolislik\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"uz-UZ\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\",\"name\":\"Factcheck.uz\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-Favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-Favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Factcheck.uz\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/uzfactcheck\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/FactcheckUz\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a\",\"name\":\"ikhtiyorrakhman\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"ikhtiyorrakhman\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi - Factcheck.uz","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732","og_locale":"uz_UZ","og_type":"article","og_title":"Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi - Factcheck.uz","og_description":"Yevropa raqamli media observatoriyasi (EDMO) 16-sentabr kuni \u00abBiz qanday birga fikrlaymiz? Dezinformatsiya psixologiyasidan keyin: tafakkur va ijtimoiy dinamikaning yangi davri\u00bb mavzusida onlayn trening o\u2018tkazdi. Unda dezinformatsiyaga alohida odamlarning\u2026","og_url":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732","og_site_name":"Factcheck.uz","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck","article_published_time":"2026-09-16T15:00:00+00:00","article_modified_time":"2026-11-22T11:02:50+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1275,"url":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/the-badia-fiesolana-5863461506.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"ikhtiyorrakhman","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@FactcheckUz","twitter_site":"@FactcheckUz","twitter_misc":{"Written by":"ikhtiyorrakhman","Est. reading time":"2 daqiqa"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732"},"author":{"name":"ikhtiyorrakhman","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/person\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a"},"headline":"Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi","datePublished":"2026-09-16T15:00:00+00:00","dateModified":"2026-11-22T11:02:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732"},"wordCount":251,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/badia-fiesolana-00-view-panorama.jpg","articleSection":["Mediasavodxonlik"],"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732","url":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732","name":"Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi - Factcheck.uz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/badia-fiesolana-00-view-panorama.jpg","datePublished":"2026-09-16T15:00:00+00:00","dateModified":"2026-11-22T11:02:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732#breadcrumb"},"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732#primaryimage","url":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/badia-fiesolana-00-view-panorama.jpg","contentUrl":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/badia-fiesolana-00-view-panorama.jpg","width":1280,"height":960,"caption":"\u00a9 sailko \/ Wikimedia Commons, CC BY 2.5"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8732#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/factcheck.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dezinformatsiya \u2014 sabab emas, alomat: EDMO treningida tadqiqotchilar qanday xulosalarni aytdi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#website","url":"https:\/\/factcheck.uz\/","name":"Factcheck.uz","description":"Har bir faktda xolislik","publisher":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/factcheck.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"uz-UZ"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization","name":"Factcheck.uz","url":"https:\/\/factcheck.uz\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-Favicon.png","contentUrl":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-Favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"Factcheck.uz"},"image":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck","https:\/\/x.com\/FactcheckUz"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/person\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a","name":"ikhtiyorrakhman","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","caption":"ikhtiyorrakhman"},"sameAs":["https:\/\/factcheck.uz"],"url":"https:\/\/factcheck.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8732"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8803,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8732\/revisions\/8803"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}