{"id":8367,"date":"2025-12-28T11:00:39","date_gmt":"2025-12-28T06:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367"},"modified":"2025-12-28T00:42:33","modified_gmt":"2025-12-27T19:42:33","slug":"xakerlarga-qarshi-global-zarba-interpol-19-davlatda-jinoyatchi-tarmogini-fosh-etdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367","title":{"rendered":"Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi"},"content":{"rendered":"<p>Interpol muvofiqlashtirgan kiberjinoyatchilikka qarshi keng ko\u2018lamli operatsiya Afrikada yuzlab gumonlanuvchilarning qo\u2018lga olinishi va millionlab dollar mablag\u2018larning musodara qilinishi bilan yakunlandi. Xalqaro tergov doirasida nafaqat ko\u2018plab shaxslar hibsga olindi, balki internetdagi firibgarliklar oqibatida yuzaga kelishi mumkin bo\u2018lgan katta moliyaviy zararlarning oldi ham olindi.<\/p>\n<p>Interpol koordinatsiyasida 27-oktyabrdan 27-noyabrgacha o\u2018tkazilgan <a href=\"https:\/\/www.interpol.int\/News-and-Events\/News\/2025\/574-arrests-and-USD-3-million-recovered-in-coordinated-cybercrime-operation-across-Africa?utm_source=Securitylab.ru\">Sentinel operatsiyasi<\/a> 19 davlatni qamrab oldi. U uch turdagi raqamli jinoyatlarga qarshi qaratildi: biznes yozishmalarini buzish (Business Email Compromise), raqamli tovlamachilik va zararli dasturlar orqali amalga oshiriladigan hujumlar.<\/p>\n<p>2025-yil uchun Afrikadagi kiberxavflar haqidagi hisobotga ko\u2018ra, aynan ushbu jinoyat sxemalari mintaqada eng tez tarqalayotgan tahdidlar qatoriga kiradi. Operatsiya davomida olti mingdan ortiq zararli havolalar bloklandi, shuningdek, tovlamachi dasturlarning olti turi tahlil qilinib, shifrlari ochildi. Tergov qilinayotgan ishlar bo\u2018yicha moliyaviy yo\u2018qotishlar 21 million dollardan ortiq deb baholandi.<\/p>\n<p>Senegalda mahalliy hokimiyat deyarli sakkiz million dollar o\u2018g\u2018irlanishining oldini oldi. Neft kompaniyasi ichki elektron pochta tizimiga noqonuniy kirish urinishini aniqlagan. Firibgarlar rahbariyat nomidan yirik pul o\u2018tkazmasini amalga oshirmoqchi bo\u2018lgan, biroq hisoblarning zudlik bilan bloklanishi jinoyatni oxiriga yetkazishga yo\u2018l qo\u2018ymadi.<\/p>\n<p><strong>Raqamli ehtiyotkorlik \u2014 yangi sog\u2018lom fikr.<\/strong><\/p>\n<p>Ganada moliyaviy tashkilot tovlamachi dastur hujumiga uchradi. Natijada qariyb 100 terabayt ma\u2019lumot shifrlanib, 100 ming dollardan ortiq mablag\u2018 o\u2018g\u2018irlandi. Zararli dastur tahlil qilingach, ma\u2019lumotlarni tiklash uchun maxsus vosita yaratildi va uning yordamida axborotning katta qismi qayta tiklandi.<\/p>\n<p>Shu mamlakatda Gana va Nigeriya hududlarida faoliyat yuritgan internet-firibgarlar tarmog\u2018i ham yo\u2018q qilindi. Jinoyatchilar mashhur tezkor ovqatlanish tarmoqlari nomidan soxta saytlar yaratib, mavjud bo\u2018lmagan buyurtmalar uchun to\u2018lovlarni qabul qilgan va 200 dan ortiq odamni aldagan. Natijada o\u2018n kishi qo\u2018lga olindi, yuzdan ortiq raqamli qurilma musodara qilindi va 30 ta server ishdan chiqarildi.<\/p>\n<p>Beninda tovlamachilik va firibgarlik bilan bog\u2018liq 43 ta zararli domen hamda ijtimoiy tarmoqlardagi to\u2018rt mingdan ortiq akkaunt bloklandi. Bu 106 nafar shaxsning qo\u2018lga olinishiga olib keldi. Kamerunda esa huquqni muhofaza qiluvchi organlar avtomobil savdosi platformasi sifatida niqoblangan fishing sxemasi bo\u2018yicha jabrlanuvchilar murojaatlariga tezkor javob berib, shubhali hisob raqamlariga yo\u2018naltirilgan pul o\u2018tkazmalarini o\u2018z vaqtida muzlatdi.<\/p>\n<p>Operatsiyada xususiy kompaniyalar ham ishtirok etdi. Ular tarmoq faolligini kuzatish, IP-manzillarni aniqlash va noqonuniy moliyaviy operatsiyalarni bloklash uchun texnik yordam va vositalar taqdim etdi. Ushbu ko\u2018mak Team Cymru, Shadowserver Foundation, Trend Micro, TRM Labs va Uppsala Security tomonidan ko\u2018rsatildi. Ishlar Buyuk Britaniya tomonidan moliyalashtirilgan Afrikadagi kiberjinoyatchilikka qarshi qo\u2018shma operatsiya doirasida, shuningdek, Yevropa Kengashi va Yevropa Ittifoqi ishtirokida olib borildi.<\/p>\n<p>Interpol bahosiga ko\u2018ra, Afrika davlatlarining aksariyatida raqamli huquqbuzarliklar darajasi allaqachon o\u2018rtacha yoki yuqori bosqichga yetgan. Ayniqsa energetika va moliya kabi muhim sohalarda hujumlar ko\u2018lami ortib bormoqda. Shunga qaramay, mahalliy huquqni muhofaza qiluvchi organlar va xalqaro hamkorlarning muvofiqlashtirilgan harakatlari tezkor choralar xavflarni sezilarli darajada kamaytirishi va hayotiy ahamiyatga ega axborotga kirishni saqlab qolish mumkinligini ko\u2018rsatdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Interpol muvofiqlashtirgan kiberjinoyatchilikka qarshi keng ko\u2018lamli operatsiya Afrikada yuzlab gumonlanuvchilarning qo\u2018lga olinishi va millionlab dollar mablag\u2018larning musodara qilinishi bilan yakunlandi. Xalqaro tergov doirasida nafaqat ko\u2018plab shaxslar hibsga olindi,\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[72,44],"tags":[],"class_list":["post-8367","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-axborot-xavfsizligi","category-yangiliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi - Factcheck.uz<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"uz_UZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi - Factcheck.uz\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Interpol muvofiqlashtirgan kiberjinoyatchilikka qarshi keng ko\u2018lamli operatsiya Afrikada yuzlab gumonlanuvchilarning qo\u2018lga olinishi va millionlab dollar mablag\u2018larning musodara qilinishi bilan yakunlandi. Xalqaro tergov doirasida nafaqat ko\u2018plab shaxslar hibsga olindi,\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Factcheck.uz\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-28T06:00:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/85172d69-d7bd-4df7-aa3b-3e7475d32108-1024x683.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"ikhtiyorrakhman\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@FactcheckUz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@FactcheckUz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"ikhtiyorrakhman\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 daqiqa\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8367#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8367\"},\"author\":{\"name\":\"ikhtiyorrakhman\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a\"},\"headline\":\"Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi\",\"datePublished\":\"2025-12-28T06:00:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8367\"},\"wordCount\":465,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Axborot xavfsizligi\",\"Yangiliklar\"],\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8367#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8367\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8367\",\"name\":\"Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi - Factcheck.uz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-12-28T06:00:39+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8367#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8367\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=8367#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\",\"name\":\"Factcheck.uz\",\"description\":\"Har bir faktda xolislik\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"uz-UZ\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\",\"name\":\"Factcheck.uz\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-Favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-Favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Factcheck.uz\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/uzfactcheck\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/FactcheckUz\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a\",\"name\":\"ikhtiyorrakhman\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"ikhtiyorrakhman\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi - Factcheck.uz","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367","og_locale":"uz_UZ","og_type":"article","og_title":"Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi - Factcheck.uz","og_description":"Interpol muvofiqlashtirgan kiberjinoyatchilikka qarshi keng ko\u2018lamli operatsiya Afrikada yuzlab gumonlanuvchilarning qo\u2018lga olinishi va millionlab dollar mablag\u2018larning musodara qilinishi bilan yakunlandi. Xalqaro tergov doirasida nafaqat ko\u2018plab shaxslar hibsga olindi,\u2026","og_url":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367","og_site_name":"Factcheck.uz","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck","article_published_time":"2025-12-28T06:00:39+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/85172d69-d7bd-4df7-aa3b-3e7475d32108-1024x683.png","type":"image\/png"}],"author":"ikhtiyorrakhman","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@FactcheckUz","twitter_site":"@FactcheckUz","twitter_misc":{"Written by":"ikhtiyorrakhman","Est. reading time":"3 daqiqa"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367"},"author":{"name":"ikhtiyorrakhman","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/person\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a"},"headline":"Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi","datePublished":"2025-12-28T06:00:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367"},"wordCount":465,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization"},"articleSection":["Axborot xavfsizligi","Yangiliklar"],"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367","url":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367","name":"Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi - Factcheck.uz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#website"},"datePublished":"2025-12-28T06:00:39+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367#breadcrumb"},"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=8367#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/factcheck.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Xakerlarga qarshi global zarba. Interpol 19 davlatda jinoyatchi tarmog\u2018ini fosh etdi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#website","url":"https:\/\/factcheck.uz\/","name":"Factcheck.uz","description":"Har bir faktda xolislik","publisher":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/factcheck.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"uz-UZ"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization","name":"Factcheck.uz","url":"https:\/\/factcheck.uz\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-Favicon.png","contentUrl":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-Favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"Factcheck.uz"},"image":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck","https:\/\/x.com\/FactcheckUz"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/person\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a","name":"ikhtiyorrakhman","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","caption":"ikhtiyorrakhman"},"sameAs":["https:\/\/factcheck.uz"],"url":"https:\/\/factcheck.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8367"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8372,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8367\/revisions\/8372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}