{"id":7946,"date":"2024-12-26T14:16:06","date_gmt":"2024-12-26T09:16:06","guid":{"rendered":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946"},"modified":"2024-12-26T14:16:06","modified_gmt":"2024-12-26T09:16:06","slug":"qorquv-yoki-bilimsizlik-foydalanuvchilarning-chorak-qismi-malumotlarni-tozalashni-juda-qiyin-vazifa-deb-hisoblaydi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946","title":{"rendered":"Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi"},"content":{"rendered":"<p>Buyuk Britaniyaning Axborot komissari idorasi (ICO) yaqinda aksariyat katta yoshdagi foydalanuvchilar eski qurilmalardan ma\u2019lumotlarni qanday o\u2018chirishni bilmasligini, yoshlar esa bu jarayonning zarurligini ko\u2018pincha e\u2019tiborsiz qoldirishini ma\u2019lum qildi. Shu bilan birga, eski qurilmani utilizatsiya qilish yoki sotishdan oldin shaxsiy ma\u2019lumotlarni o\u2018chirish axborot xavfsizligini ta\u2019minlash uchun muhim qadam hisoblanadi. Ammo Buyuk Britaniyada o\u2018tkazilgan 2170 kishilik so\u2018rov natijalariga ko\u2018ra, kattalarning 29 foizi buni qanday amalga oshirishni bilmasligini tan olgan.<\/p>\n<p>So\u2018rovda qatnashganlarning 71 foizi ma\u2019lumotlarni o\u2018chirish muhim ekaniga rozi bo\u2018lishganiga qaramay, deyarli chorak qismi (24 foiz) bu jarayonni juda murakkab deb hisoblagan. Natijada, ko\u2018pchilik odamlar eski qurilmalarni &laquo;har ehtimolga qarshi&raquo; tortmalarda saqlab qo\u2018yishni afzal ko\u2018rishadi \u2014 respondentlarning uchdan ikki qismi kamida bitta eski qurilmani saqlab kelayotganini tan olgan. Ularning 20 foizi esa buni o\u2018z ma\u2019lumotlarining xavfsizligi uchun qilayotganini bildirgan.<\/p>\n<p>Qiziq tomoni shundaki, qurilmalarni tozalashga bo\u2018lgan munosabat yoshga qarab farqlanadi. Masalan, yoshlar odatda texnologiyadan yaxshi xabardor deb hisoblanadi, ammo ularning 21 foizi ma\u2019lumotlarni o\u2018chirishni muhim deb bilmaydi, 23 foizi esa ushbu ma\u2019lumotlar bilan nima bo\u2018lishidan qat\u2019iy nazar, e\u2019tiborsiz. Bundan tashqari, 18 yoshdan 34 yoshgacha bo\u2018lganlarning 14 foizi ma\u2019lumotlarni o\u2018chirish jarayonini butunlay e\u2019tibordan chetda qoldirishga tayyor, holbuki, 55 yoshdan oshganlar orasida bu ko\u2018rsatkich atigi 4 foizni tashkil etadi.<\/p>\n<p>Shu bilan birga, respondentlarning aksariyati (84 foiz) qurilmani utilizatsiya qilishdan oldin ma\u2019lumotlarni o\u2018chirishini tasdiqlagan. Ammo ahamiyatli qismi bu vazifadan qochib, eski texnikalarni \u201cmaxsus quti\u201dda, undagi simlar va boshqa \u201cbir kuni kerak bo\u2018lishi mumkin\u201d degan gadjetlar bilan birga saqlashni ma\u2019qul ko\u2018radi.<\/p>\n<p>So\u2018rov, shuningdek, Buyuk Britaniyadagi kattalarning to\u2018rtdan bir qismidan ko\u2018prog\u2018i (27 foiz) bayramlar davrida yangi qurilmalar sotib olishni rejalashtirayotganini ko\u2018rsatdi. Bu esa ko\u2018pchilik eski qurilmalardan voz kechishdan oldin ma\u2019lumotlarni tozalashga yordamga muhtoj bo\u2018lishi mumkinligini anglatadi.<\/p>\n<p>ICOning Jamoatchilik bilan maslahatlashuvlar va shikoyatlar bo\u2018limi direktori Syuzan Gordon shunday dedi:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cKo\u2018pchiligimiz Rojdestvo davrida telefonlar va boshqa qurilmalarni yangilashni rejalashtiryapmiz va shu qadar ko\u2018p odamlarning ma\u2019lumotlarni xavfsiz o\u2018chirishning ahamiyatini tushunayotganini ko\u2018rish juda yaxshi. Yangi yil keraksiz narsalardan xalos bo\u2018lish uchun ajoyib vaqt, shuning uchun eski qurilmalarni tortmada chang bosib yotishiga yo\u2018l qo\u2018ymang. Ma\u2019lumotlarni tozalash oson bo\u2018lishi mumkin, masalan, zavod sozlamalariga qaytarish orqali, bu sizning axborotingizni yetarli darajada himoya qiladi\u201d.<\/p><\/blockquote>\n<p>Eski qurilmalar nafaqat unutilgan ma\u2019lumotlar omboriga, balki xavfsizlikka tahdid soluvchi vositalarga aylanishi mumkin. Qurilmalarni utilizatsiya qilishdan oldin ularni tozalash kabi oddiy harakatlar sizning shaxsiy ma\u2019lumotlaringizni himoya qilishga yordam beradi, shuning uchun bunga e\u2019tiborsiz bo\u2018lmaslik kerak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Buyuk Britaniyaning Axborot komissari idorasi (ICO) yaqinda aksariyat katta yoshdagi foydalanuvchilar eski qurilmalardan ma\u2019lumotlarni qanday o\u2018chirishni bilmasligini, yoshlar esa bu jarayonning zarurligini ko\u2018pincha e\u2019tiborsiz qoldirishini ma\u2019lum qildi. Shu\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[72],"tags":[],"class_list":["post-7946","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-axborot-xavfsizligi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi - Factcheck.uz<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"uz_UZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi - Factcheck.uz\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Buyuk Britaniyaning Axborot komissari idorasi (ICO) yaqinda aksariyat katta yoshdagi foydalanuvchilar eski qurilmalardan ma\u2019lumotlarni qanday o\u2018chirishni bilmasligini, yoshlar esa bu jarayonning zarurligini ko\u2018pincha e\u2019tiborsiz qoldirishini ma\u2019lum qildi. Shu\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Factcheck.uz\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-26T09:16:06+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"ikhtiyorrakhman\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@FactcheckUz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@FactcheckUz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"ikhtiyorrakhman\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 daqiqa\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=7946#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=7946\"},\"author\":{\"name\":\"ikhtiyorrakhman\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a\"},\"headline\":\"Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi\",\"datePublished\":\"2024-12-26T09:16:06+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=7946\"},\"wordCount\":432,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Axborot xavfsizligi\"],\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=7946#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=7946\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=7946\",\"name\":\"Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi - Factcheck.uz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-12-26T09:16:06+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=7946#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=7946\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=7946#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\",\"name\":\"Factcheck.uz\",\"description\":\"Har bir faktda xolislik\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"uz-UZ\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\",\"name\":\"Factcheck.uz\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-Favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-Favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Factcheck.uz\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/uzfactcheck\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/FactcheckUz\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a\",\"name\":\"ikhtiyorrakhman\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"ikhtiyorrakhman\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi - Factcheck.uz","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946","og_locale":"uz_UZ","og_type":"article","og_title":"Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi - Factcheck.uz","og_description":"Buyuk Britaniyaning Axborot komissari idorasi (ICO) yaqinda aksariyat katta yoshdagi foydalanuvchilar eski qurilmalardan ma\u2019lumotlarni qanday o\u2018chirishni bilmasligini, yoshlar esa bu jarayonning zarurligini ko\u2018pincha e\u2019tiborsiz qoldirishini ma\u2019lum qildi. Shu\u2026","og_url":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946","og_site_name":"Factcheck.uz","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck","article_published_time":"2024-12-26T09:16:06+00:00","author":"ikhtiyorrakhman","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@FactcheckUz","twitter_site":"@FactcheckUz","twitter_misc":{"Written by":"ikhtiyorrakhman","Est. reading time":"2 daqiqa"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946"},"author":{"name":"ikhtiyorrakhman","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/person\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a"},"headline":"Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi","datePublished":"2024-12-26T09:16:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946"},"wordCount":432,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization"},"articleSection":["Axborot xavfsizligi"],"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946","url":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946","name":"Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi - Factcheck.uz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#website"},"datePublished":"2024-12-26T09:16:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946#breadcrumb"},"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=7946#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/factcheck.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Qo\u2018rquv yoki bilimsizlik: foydalanuvchilarning chorak qismi ma\u2019lumotlarni tozalashni juda qiyin vazifa deb hisoblaydi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#website","url":"https:\/\/factcheck.uz\/","name":"Factcheck.uz","description":"Har bir faktda xolislik","publisher":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/factcheck.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"uz-UZ"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization","name":"Factcheck.uz","url":"https:\/\/factcheck.uz\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-Favicon.png","contentUrl":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-Favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"Factcheck.uz"},"image":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck","https:\/\/x.com\/FactcheckUz"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/person\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a","name":"ikhtiyorrakhman","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","caption":"ikhtiyorrakhman"},"sameAs":["https:\/\/factcheck.uz"],"url":"https:\/\/factcheck.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7946"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7948,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7946\/revisions\/7948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}