{"id":6434,"date":"2024-02-07T20:12:15","date_gmt":"2024-02-07T15:12:15","guid":{"rendered":"https:\/\/factchecking.uz\/?p=6434"},"modified":"2024-04-29T16:25:17","modified_gmt":"2024-04-29T11:25:17","slug":"dezinformatsiya-yoki-mezinformatsiya-farqi-va-oqibatlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434","title":{"rendered":"Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari"},"content":{"rendered":"<p class=\"\" data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">Zamonaviy axborot jamiyatida \u201cdizinformatsiya\u201d va \u201cmezinformatsiya\u201d atamalari ko\u02bbpincha bir-birining o\u02bbrnida ishlatiladi, ammo ular turli xil ma\u02bcno va oqibatlarga ega. Keling, ushbu tushunchalar orasidagi farqni faktlar, sanalar va nomlar asosida tushunishga harakat qilamiz.<\/p>\n<p data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">Dizinformatsiya \u2014 noto\u02bbg\u02bbri yoki buzg\u02bbunchi ma\u02bclumotni chalg\u02bbitish maqsadida qasddan tarqatishdir. Bu atama ko\u02bbpincha jamoatchilik fikrini manipulyatsiya qilish yoki muayyan maqsadlarga erishishga qaratilgan harakatlar yoki kampaniyalarni tasvirlash uchun ishlatiladi.<\/p>\n<p data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">Dizinformatsiyaga 2016-yilda AQSh prezidentlik saylovlariga ta\u02bcsir qilgan \u201cFakegate\u201d ishi yaqqol misol bo\u02bblishi mumkin. O\u02bbshanda saylovoldi kampaniyasi chog\u02bbida turli manbalar jamoatchilik fikrini manipulyatsiya qilish uchun nomzodlar, jumladan Hillari Klinton haqida feyk xabarlar tarqatgan edi.<\/p>\n<p data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">Nomzodlar, siyosiy va boshqa muhim voqealar to\u02bbg\u02bbrisidagi yolg\u02bbon ma\u02bclumotlarni o\u02bbz ichiga olgan feyk xabarlar internet tarmog\u02bbida keng tarqalib, jamoatchilik muhokamasiga sabab bo\u02bbldi va saylovchilarning kayfiyatiga ta\u02bcsir qildi. Ko\u02bbpincha tasdiqlanmagan manbalar tomonidan yaratilgan va tarqatiladigan bu feyk xabarlar jamoatchilikning nomzodlar haqidagi tasavvuriga va ularning saylov imkoniyatlariga katta ta\u02bcsir ko\u02bbrsatishi mumkin.<\/p>\n<p data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">\u201cFakegate\u201d raqamli asrda faktlarni tekshirish va manba tahlilining muhimligini ta\u02bckidladi va dezinformatsiya hamda feyk yangiliklarga qarshi kurashish zarurligi haqida jamoatchilik muloqotini keltirib chiqardi.<\/p>\n<p data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">Mezinformatsiya \u2014 bu tasodifiy yoki ongsiz bo\u02bblishi mumkin bo\u02bblgan faktlarning noto\u02bbg\u02bbri yoki xato ko\u02bbrinishi. Dizinformatsiyadan farqli o\u02bblaroq, mezinformatsiya ko\u02bbpincha voqealarni tushunmaslik yoki noto\u02bbg\u02bbri talqin qilishdan kelib chiqadi.<\/p>\n<p data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">Boshqa tomondan, mezinformatsiya ma\u02bclumotlarni sharhlashdagi xatolar yoki faktlarni yetarli darajada tekshirmaslik natijasida paydo bo\u02bblishi ham mumkin. Misol uchun, tadqiqot natijalarini noto\u02bbg\u02bbri talqin qilish yoki voqealar haqida noto\u02bbg\u02bbri ma\u02bclumot berish noto\u02bbg\u02bbri xulosalar chiqarishga va noto\u02bbg\u02bbri ma\u02bclumotlarning tarqalishiga olib kelishi mumkin.<\/p>\n<p class=\"\" data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">Shuningdek mezinformatsiyaga, ko\u02bbpgina yangiliklar saytlari va ijtimoiy platformalarda ko\u02bbzni qamashtiruvchi yoki hayratga soladigan, lekin faktik bo\u02bblmagan sarlavhalar qo\u02bbyilgan materiallar ham misol bo\u02bbla oladi. Masalan, \u201cOlimlar qahva ichish chekishdan ko\u02bbra zararli ekanligini aniqladilar\u201d sarlavhasi vahima keltirib chiqarishi mumkin, ammo bu xulosani tasdiqlovchi isbotlangan ma\u02bclumotlar yo\u02bbq.<\/p>\n<p data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">Dizinformatsiya jamiyat uchun jiddiy oqibatlarga olib keladi, chunki u \u201crost\u201d yolg\u02bbonning tarqalishiga, ommaviy axborot vositalari va hukumatga ishonchni susaytirishiga, ijtimoiy ziddiyat va siyosiy beqarorlikka olib kelishi mumkin.<\/p>\n<p class=\"\" data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">Mezinformatsiya, garchi qasddan bo\u02bblmasada, jamiyatga zarar yetkazishi mumkin, bu esa tushunmovchilik va chalkashliklarga, shuningdek, noto\u02bbg\u02bbri qarorlar va harakatlarga olib keladi.<\/p>\n<p class=\"\" data-rx-type=\"paragraph\" data-rx-first-level=\"true\">Dizinformatsiya\u00a0va mezinformatsiya o\u02bbrtasidagi farq yolg\u02bbon yoki buzib ko\u02bbrsatilgan ma\u02bclumotni tarqatish maqsadi va tabiatidadir. Bu ikkala atama ham jamiyat uchun jiddiy oqibatlarga olib keladi va axborotning yaxlitligi va ishonchliligini ta\u02bcminlash uchun ularni farqlash va ularga qarshi kurashish muhimdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zamonaviy axborot jamiyatida \u201cdizinformatsiya\u201d va \u201cmezinformatsiya\u201d atamalari ko\u02bbpincha bir-birining o\u02bbrnida ishlatiladi, ammo ular turli xil ma\u02bcno va oqibatlarga ega. Keling, ushbu tushunchalar orasidagi farqni faktlar, sanalar va nomlar\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-6434","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mediasavodxonlik"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari - Factcheck.uz<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"uz_UZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari - Factcheck.uz\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zamonaviy axborot jamiyatida \u201cdizinformatsiya\u201d va \u201cmezinformatsiya\u201d atamalari ko\u02bbpincha bir-birining o\u02bbrnida ishlatiladi, ammo ular turli xil ma\u02bcno va oqibatlarga ega. Keling, ushbu tushunchalar orasidagi farqni faktlar, sanalar va nomlar\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Factcheck.uz\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-07T15:12:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-29T11:25:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/\u0434\u0435\u0437\u0430.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2082\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1171\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"ikhtiyorrakhman\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@FactcheckUz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@FactcheckUz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"ikhtiyorrakhman\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 daqiqa\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=6434#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=6434\"},\"author\":{\"name\":\"ikhtiyorrakhman\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a\"},\"headline\":\"Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari\",\"datePublished\":\"2024-02-07T15:12:15+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-29T11:25:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=6434\"},\"wordCount\":427,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Mediasavodxonlik\"],\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=6434#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=6434\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=6434\",\"name\":\"Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari - Factcheck.uz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-02-07T15:12:15+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-29T11:25:17+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=6434#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=6434\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=6434#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\",\"name\":\"Factcheck.uz\",\"description\":\"Har bir faktda xolislik\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"uz-UZ\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\",\"name\":\"Factcheck.uz\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-Favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-Favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Factcheck.uz\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/uzfactcheck\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/FactcheckUz\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a\",\"name\":\"ikhtiyorrakhman\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"ikhtiyorrakhman\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari - Factcheck.uz","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434","og_locale":"uz_UZ","og_type":"article","og_title":"Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari - Factcheck.uz","og_description":"Zamonaviy axborot jamiyatida \u201cdizinformatsiya\u201d va \u201cmezinformatsiya\u201d atamalari ko\u02bbpincha bir-birining o\u02bbrnida ishlatiladi, ammo ular turli xil ma\u02bcno va oqibatlarga ega. Keling, ushbu tushunchalar orasidagi farqni faktlar, sanalar va nomlar\u2026","og_url":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434","og_site_name":"Factcheck.uz","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck","article_published_time":"2024-02-07T15:12:15+00:00","article_modified_time":"2024-04-29T11:25:17+00:00","og_image":[{"width":2082,"height":1171,"url":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/\u0434\u0435\u0437\u0430.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"ikhtiyorrakhman","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@FactcheckUz","twitter_site":"@FactcheckUz","twitter_misc":{"Written by":"ikhtiyorrakhman","Est. reading time":"2 daqiqa"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434"},"author":{"name":"ikhtiyorrakhman","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/person\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a"},"headline":"Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari","datePublished":"2024-02-07T15:12:15+00:00","dateModified":"2024-04-29T11:25:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434"},"wordCount":427,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization"},"articleSection":["Mediasavodxonlik"],"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434","url":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434","name":"Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari - Factcheck.uz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#website"},"datePublished":"2024-02-07T15:12:15+00:00","dateModified":"2024-04-29T11:25:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434#breadcrumb"},"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=6434#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/factcheck.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dizinformatsiya yoki mezinformatsiya: farqi va oqibatlari"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#website","url":"https:\/\/factcheck.uz\/","name":"Factcheck.uz","description":"Har bir faktda xolislik","publisher":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/factcheck.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"uz-UZ"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization","name":"Factcheck.uz","url":"https:\/\/factcheck.uz\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-Favicon.png","contentUrl":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-Favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"Factcheck.uz"},"image":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck","https:\/\/x.com\/FactcheckUz"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/person\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a","name":"ikhtiyorrakhman","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","caption":"ikhtiyorrakhman"},"sameAs":["https:\/\/factcheck.uz"],"url":"https:\/\/factcheck.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6434"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7132,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6434\/revisions\/7132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}