{"id":4766,"date":"2022-08-26T09:49:03","date_gmt":"2022-08-26T04:49:03","guid":{"rendered":"https:\/\/factchecking.uz\/?p=4766"},"modified":"2024-05-15T15:08:56","modified_gmt":"2024-05-15T10:08:56","slug":"feyk-va-faktni-farqlash-uchun-10-maslahat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766","title":{"rendered":"Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\">So\u02bbnggi yillarda tarqalayotgan yoki tarqatilayotgan feyk xabarlarni kuzatib, hayot o\u02bbz tizginidan chiqib ketdi, deyish mumkin. Pandemiya va Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirganidan so\u02bbng vaziyat yanada jiddiylashdi. Axborot\u00a0haqiqatga to\u2018g\u2018ri kelmasligini isbotlash kundan kunga qiyinlashib,\u00a0ba\u2019zan esa imkonsiz bo\u02bblib bormoqda.\u00a0Feykka qarshi kurashish va uni aniqlashda nimalarga e\u02bctibor berish lozim? Quyidagi 10 tavsiya sizga bu masalada yordam beradi.<\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400; text-align: center;\">Sarlavhalarga tanqidiy munosabatda bo\u02bbling<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Feyk xabarlarda voqeaning ahamiyati va eksklyuzivligi haqida sarlavhadanoq bong uriladi. Agar sarlavha sizga aql bovar qilmas darajada jarangdor tuyulsa, demak, katta ehtimol bilan qopqonga ilindingiz. Bunday antiqa uslub biror tashkilot buyurtmasi bilan non topadigan jurnalistning ixtirosi bo\u2018ladi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><b><strong>Misol:<\/strong><\/b>\u00a0Ren.tv sarlavhada \u00abNew York Times\u00bbni feyk\u00a0\u0445abarlar tarqatishda ayblaydi. Matnda esa Donald Trampning gazetani tanqid qilganini o\u02bbqiysiz, tahririyatning yolg\u02bbon axborot bergani haqida esa hech qanday gap-so\u02bbz yo\u02bbq.<\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400; text-align: center;\">Havolalarga e\u02bctibor bering<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Feyk saytlar obro\u2018li informatsion nashrlarning xuddi Xitoy krossovkalaridek birga bir nusxasini yaratishi mumkin. Shuning uchun asl havoladan foydalanib birinchi manbaga o\u02bbtishga harakat qiling va yangiliklarning URL manzillarini tekshiring. Sayt siz bilgan mashhur OAVnikiga o\u02bbxshashi mumkin, lekin linkiga turli qo\u02bbshimchalar yoki belgilar qo\u2018shilgan bo\u02bblsa, \u201cshoh soxta ekan\u201d.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Feyk saytlarda sizni asosan viruslar, fishing, ruxsatsiz yuklashlar, pop-ups va boshqa bosh og\u2018riqlari kutib turadi. Veb-xavfsizlik bilan shug\u2018ullanuvchi \u00abSiteAdvisor\u00bb kompaniyasining hisobotida ishonchsiz domenlarning ro\u2018yxati bilan batafsil tanishib chiqishingizni tavsiya etamiz.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"https:\/\/i.ibb.co\/YtSfpmW\/1621558-112216-cc-fake-news-img2.jpg\" alt=\"1621558-112216-cc-fake-news-img2\" width=\"508\" height=\"286\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><b><strong>Misol:<\/strong><\/b>\u00a02015-2016-yillari ABCnews.com.co soxta sayti \u00abABC News\u00bbning URL manzili, dizayni va logotipiga taqlid qilgan edi. Toki feyk nashr fosh etilib, ko\u02bbplab maqolalari rad qilinguniga qadar yolg\u2018on yarim dunyoni aylanib chiqqan. O\u02bbshanda firibgar Pol Xorner reklama trafigidan oyiga 10 000 dollar ishlab topishini aytgan.<\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400; text-align: center;\">Manbalarni\u00a0tekshiring<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ishonchli nashrni o\u02bbqiyotganingizga aminmisiz? Agar material noma\u02bclum manbada chop etilgan bo\u02bblsa, xabarni kimgadir yetkazishdan oldin bu haqida ko\u02bbproq bilishga harakat qiling. Har qanday sifatli sayt qoida tariqasida \u201cBiz haqimizda\u201d kabi sahifalariga ega bo\u2018ladi. Aldoqchilar esa \u201cyuz\u201dlarini ko\u02bbrsatishni yoqtirmaydi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Feyk saytlar asoschilari siz bilan ochiq muloqotdan tortinadilar. \u00abQayta aloqa\u00bb sahifasida asosan bog\u2018lanish uchun maxsus formadan boshqa hech narsa topmaysiz. Obro\u2018li tahririyatlar esa o\u2018z ma\u2019lumotlarini to\u2018liq taqdim etadi. Shunchaki telefon yoki e-mail emas, balki batafsil axborot beriladi va hatto tashkilot hujjatlari ham oshkora e\u2019lon qilinadi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><b><strong>Eslatma!<\/strong><\/b>\u00a0Ushbu maqola nashr etilayotgan portalning \u201c<a href=\"https:\/\/oyina.uz\/uz\/contact\">Aloqa<\/a>\u201d va \u201c<a href=\"https:\/\/oyina.uz\/uz\/about\/markaz-haqida-uz\">Markaz haqida<\/a>\u201d sahifalari bilan tanishib chiqing, qanday ma\u2019lumotlar keltirilganiga ahamiyat bering.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Axborotning manbasiga nisbatan shubha paydo bo\u2018lsa, albatta, rasmiy manbani izlang. Agar xabarda guvohlarga tayanilgan bo\u2018lsa, zaruriyatga qarab ular bilan bog\u2018lanishga harakat qiling.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><b><strong>Misol:<\/strong><\/b>\u00a0\u201cRolling Stone\u201d jurnali Virjiniya universiteti kampusida talaba qizning zo\u2018rlangani haqidagi shov-shuvli materialini olib tashlashga\u00a0<a href=\"https:\/\/meduza.io\/feature\/2015\/04\/06\/prestuplenie-kotorogo-ne-bylo\">majbur bo\u2018lgan<\/a>. Qizg\u2018in muhokamalardan so\u2018ng surishtirishlar shuni ko\u2018rsatdiki, jurnalist boshqa manbalardan olingan faktlarni tekshirmagan. Xususan, ayblanuvchi tomon bilan ham, jabrlanuvchi tomon bilan ham bog\u2018lanmagan.<\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400; text-align: center;\">Matnda xatolar ko\u2018p emasmi?<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Feyk xabarlar ko\u02bbpincha imloviy, grammatik, ilmiy va uslubiy xatolarga to\u02bbla bo\u02bbladi. Ularning mualliflari asosan jarangdor sarlavhalar bilan ishlaydi, punkutuatsiya qoidalariga amal qilish, uslubiy xatolarsiz matn yozish uchun ularda vaqt, yetarli bilim va tajriba yo\u02bbq.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Bunday matnlarni asosan ijtimoiy tarmoqlar va messenjerlardan kelgan xabarlarda uchratish mumkin. Yanayam e\u2019tiborlisi, ular e\u2019lon ko\u2018rinishida bo\u2018ladi. Xatolarga to\u2018la matnlarni aniqlash va uni feyk deya xulosa qilish mahorati har birimiz uchun zarur.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Feyk deganda faqat ataylab tarqatilgan soxta ma\u2019lumot va simulyatsiyani tushunmaslik kerak. Ommaviy ongga ta\u2019sir etib, \u201cyolg\u2018on haqiqat\u201dga aylanadigan tipografik va texnik xatolar ham soxta axborot sanaladi. Shuning uchun matndagi shaxslarning ismlari, kasblari, unvonlari, sanalar, nomlar, manzillar va hokazolarni jiddiy tekshirish juda muhim.<\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400; text-align: center;\">Foto va video kontentni ko\u02bbrib chiqing<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Odatda feyk material yorqin fotosuratlar bilan to\u02bbldiriladi. Bu haqiqiy rasm yoki \u201cfotoshop\u201d mahsuli ekanini qanday bilish mumkin? Google, Yandex, TinEye tizimlarida suratlar orqali izlash xizmati yordamida fotoning tarixini tekshiring. Ehtimol, aynan siz izlagan rasmga duch kelarsiz. Balki, uning bir qisimiga. Har holda, qidiruv tizimlari sizga feykni aniqlash uchun juda yaxshi ko\u2018mak beradi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Storyful.com, FactCheck.org, PolitiFact.com yoki The Fact Checker kabi maxsus loyihalar va xizmatlar faktlarni tekshirish uchun juda qulay. Afsuski, ular ko\u2018proq ingliz tilida so\u2018zlashuvchi auditoriyaga mo\u2018ljallangan. Ammo ko\u2018p funksiyali vositalar ham mavjud. Mediakritika.by veb-sayti \u201cO\u2018quvchilarga internetdagi kontentning haqiqiyligini tekshirishga yordam beradigan 5 ta yangi dastur va ilova\u201d maqolasida bu boradagi foydali xizmatlarni tavsiya qilgan: Trooclick, Truth Goggles, Lazy Truth, Skeptive, Genius.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><b><strong>Eslatma!<\/strong><\/b>\u00a0Feyk material maqsadli ravishda ijtimoiy kuzatuv yoki jamoatchilikni xursand qilish uchun yaratilgan bo\u2018lishi ham mumkin. Video prankerlarni yoki ijtimoiy tajribalarni faktcheking qilish shart emas.<\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400; text-align: center;\">Xabarning berilgan sanasiga diqqat qiling<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ko\u02bbpincha feyk yangiliklarda aniq sana ko\u2018rsatilmaydi, chunki hech qachon sodir bo\u02bblmagan voqealar haqida gapiriladi. Sifatli nashr materialning muallifi va chop etilgan sanasini yashirmaydi, albatta.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Axborot har qanday davrga mos kelaveradigan mahsulot emas. Chiqqan sanasi ko\u02bbrsatilmagan xabarlar ortida esa katta ehtimol bilan allaqanday \u201ctadbirkorlik\u201d faoliyati turgan bo\u02bbladi.<\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400; text-align: center;\">Muallif xabarni nimadan boshlagan?<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Agar maqolada favqulodda muhim voqea haqida so\u2018z yuritilsa-yu, lekin muallif birlamchi manbalarga havola berishdan bosh tortgan bo\u02bblsa, ism-familiyasi oshkor etilmagan mutaxassislarning tadqiqotlaridan iqtibos keltirsa yoki \u201cBu oddiy haqiqatni hamma biladi\u201d kabi umumiy gaplardan foydalansa, demak, feykni fakt sifatida ko\u02bbrsatishga harakat qilinmoqda. Bu materialga muallifning shunchaki fantaziyasi mahsuli deb qarash kerak.<\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400; text-align: center;\">O\u02bbxshash yangilikni boshqa nashrlardan ham qidiring<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Agar boshqa yirik OAVlarda shunga yaqin mazmundagi xabarlar uchramasa, feyk bo\u2018lishi ehtimoli yuqori. Siz ishonadigan nufuzli saytlar yozgan bo\u02bblsa, unda qanoat hosil qilish mumkin.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Odatda yirik nashrlarning xabaridan keyin boshqa saytlar ham birinchi manbaga havola bergan holda axborot tarqatadi. Ya\u2019ni dastlabki ma\u2019lumot feyk bo\u2018lsa, turli ommaviy axborot vositalarida biridan ikkinchiga ko\u2018chib yuraverdi. Shu sabab faqat turdosh nashrlarni kuzatish bilan cheklanmay, mavzu yuzasidan mutaxassislarning fikri bilan qiziqish ham hech qachon ortiqchalik qilmaydi.<\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400; text-align: center;\">Hazil va feykni farqlang<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/i.ibb.co\/G2FMbpv\/image.png\" alt=\"image\" width=\"283\" height=\"318\" \/>Materialning yozilish ohangiga e\u02bctibor bering, ehtimol, kimdir 1-aprel hazili qilgandir. Internet The Onion, The Spoof, The Borowitz report, World Daily News report, Private Eye kabi hazil yangiliklar saytlariga to\u2018la. Ijtimoiy tarmoqlardagi siz rost deb ishongan xabarlar ham aslida sarkazm bo\u2018lishi mumkin.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><b><strong>Misol:<\/strong><\/b>\u00a0Merilin Monroning qotili topilgani haqidagi xabar\u00a0<a href=\"http:\/\/worldnewsdailyreport.com\/retired-cia-agent-confesses-on-deathbed-i-killed-marilyn-monroe\/\">World News Daily Report<\/a>\u00a0veb-saytidan keyin ko\u2018plab ommaviy axborot vositalarida chop etilgan. Jumladan, Rossiyaning yirik ommaviy axborot vositalari \u2013 \u201c<a href=\"https:\/\/rg.ru\/2015\/04\/15\/monro-site-anons.html\">Rossiyskaya gazeta<\/a>\u201d, \u201c<a href=\"https:\/\/www.ng.ru\/news\/500484.html\">Nezavisimaya gazeta<\/a>\u201d, \u201c<a href=\"https:\/\/www.mk.ru\/social\/2015\/04\/15\/smi-ekssotrudnik-cru-priznalsya-chto-sdelal-smertelnyy-ukol-merilin-monro.html\">Moskovskiy komsomolets<\/a>\u201d ham jiddiy yangilik deb nashr qilgan.<\/p>\n<h3 style=\"font-weight: 400; text-align: center;\">Barcha talablarga javob bersa ham, baribir ehtiyot bo\u02bbling<\/h3>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Jiddiy nashrlar faktlarni tekshirish va qayta tekshirishda mas\u02bculiyatli bo\u02bbladi. Ular xabar feyk yoki shubhali bo\u02bblsa chop etishni qat\u02bciy rad etadi. Ammo \u201cNew York Times\u201d kabi nufuzli manbalarda ham jurnalistlar charchoq, stress yoki boshqa sabablar bilan feyk axborot tarqatishi mumkin. Ha, bunday vaziyatda tezda raddiya berilib, jamoatchilikning ishonchi va hurmatini saqlab qolishga harakat qilinadi. Shu bois, har ehtimolga qarshi, oddiy mantiqqa zid har qanday xabarga biroz shubha bilan qarishga odatlanish zarar qilmaydi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: right;\"><b><strong>Ixtiyor RAHMON,<\/strong><\/b><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: right;\"><b><strong>\u201cOyina.uz\u201d uchun maxsus<\/strong><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>So\u02bbnggi yillarda tarqalayotgan yoki tarqatilayotgan feyk xabarlarni kuzatib, hayot o\u02bbz tizginidan chiqib ketdi, deyish mumkin. Pandemiya va Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirganidan so\u02bbng vaziyat yanada jiddiylashdi. Axborot\u00a0haqiqatga to\u2018g\u2018ri kelmasligini\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4770,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-4766","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mediasavodxonlik"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat - Factcheck.uz<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"uz_UZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat - Factcheck.uz\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"So\u02bbnggi yillarda tarqalayotgan yoki tarqatilayotgan feyk xabarlarni kuzatib, hayot o\u02bbz tizginidan chiqib ketdi, deyish mumkin. Pandemiya va Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirganidan so\u02bbng vaziyat yanada jiddiylashdi. Axborot\u00a0haqiqatga to\u2018g\u2018ri kelmasligini\u2026\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Factcheck.uz\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-08-26T04:49:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-05-15T10:08:56+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"ikhtiyorrakhman\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@FactcheckUz\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@FactcheckUz\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"ikhtiyorrakhman\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 daqiqa\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766\"},\"author\":{\"name\":\"ikhtiyorrakhman\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a\"},\"headline\":\"Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat\",\"datePublished\":\"2022-08-26T04:49:03+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-15T10:08:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766\"},\"wordCount\":1125,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"articleSection\":[\"Mediasavodxonlik\"],\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766\",\"name\":\"Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat - Factcheck.uz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"\",\"datePublished\":\"2022-08-26T04:49:03+00:00\",\"dateModified\":\"2024-05-15T10:08:56+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?p=4766#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\",\"name\":\"Factcheck.uz\",\"description\":\"Har bir faktda xolislik\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"uz-UZ\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#organization\",\"name\":\"Factcheck.uz\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-Favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/cropped-Favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Factcheck.uz\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/uzfactcheck\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/FactcheckUz\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a\",\"name\":\"ikhtiyorrakhman\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"ikhtiyorrakhman\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/factcheck.uz\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat - Factcheck.uz","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766","og_locale":"uz_UZ","og_type":"article","og_title":"Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat - Factcheck.uz","og_description":"So\u02bbnggi yillarda tarqalayotgan yoki tarqatilayotgan feyk xabarlarni kuzatib, hayot o\u02bbz tizginidan chiqib ketdi, deyish mumkin. Pandemiya va Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirganidan so\u02bbng vaziyat yanada jiddiylashdi. Axborot\u00a0haqiqatga to\u2018g\u2018ri kelmasligini\u2026","og_url":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766","og_site_name":"Factcheck.uz","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck","article_published_time":"2022-08-26T04:49:03+00:00","article_modified_time":"2024-05-15T10:08:56+00:00","author":"ikhtiyorrakhman","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@FactcheckUz","twitter_site":"@FactcheckUz","twitter_misc":{"Written by":"ikhtiyorrakhman","Est. reading time":"6 daqiqa"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766"},"author":{"name":"ikhtiyorrakhman","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/person\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a"},"headline":"Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat","datePublished":"2022-08-26T04:49:03+00:00","dateModified":"2024-05-15T10:08:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766"},"wordCount":1125,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","articleSection":["Mediasavodxonlik"],"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766","url":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766","name":"Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat - Factcheck.uz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766#primaryimage"},"thumbnailUrl":"","datePublished":"2022-08-26T04:49:03+00:00","dateModified":"2024-05-15T10:08:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766#breadcrumb"},"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/?p=4766#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/factcheck.uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Feyk va faktni farqlash uchun 10 maslahat"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#website","url":"https:\/\/factcheck.uz\/","name":"Factcheck.uz","description":"Har bir faktda xolislik","publisher":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/factcheck.uz\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"uz-UZ"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#organization","name":"Factcheck.uz","url":"https:\/\/factcheck.uz\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-Favicon.png","contentUrl":"https:\/\/factcheck.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/cropped-Favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"Factcheck.uz"},"image":{"@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/uzfactcheck","https:\/\/x.com\/FactcheckUz"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/factcheck.uz\/#\/schema\/person\/3e8b909cfc0aa4b67031844eee8ee10a","name":"ikhtiyorrakhman","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/daaa587876b8b161a39da19b4de67582adfccbe7cf2223f502af78a66e58e422?s=96&d=mm&r=g","caption":"ikhtiyorrakhman"},"sameAs":["https:\/\/factcheck.uz"],"url":"https:\/\/factcheck.uz\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4766"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4766\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7503,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4766\/revisions\/7503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/factcheck.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}